Van Kuick en Van Cuijk- Sint Anthonis en zijn klokkenmakers.

Deel II

Klokkenmakers, van Cuijk. ( met vele foto’s)

Door Toon Michiels, Vierlingsbeek 25-december 2014

Rond 1700 komt Petrus de zoon van Jacob van Cuick vanuit  Nieukerk bij Kerken in Duisland naar Sint Antonis. (Van deze Jacob zijn geen klokken bekend vermoedelijk was hij smid geweest.)

Gerardus van Cuijck Coning in st. Antonis 1761 - kopieNieuwkerk is een deelgemeente van het Duitse plaats Kerken. Het behoorde tot het graafschap Meurs en kwam in 1594 in handen van het huis Oranje- Nassau, en in 1702 kwam het in Pruisische handen als hertogdom Moers .

Het kan zijn dat Petrus van Cuijck  i.v.m. met een machtswisseling van daaruit vertrok naar Sint Antonis. Het zou ook kunnen zijn dat  hij een opdracht voor het maken van een torenuurwerk in Sint Antonis heeft aanvaard, of daar zijn vrouw heeft gevonden. Een zuster en broer van Petrus van Cuijck hebben respectievelijk in Boxmeer, Straelen en Mill  gewoond (zie de  stamboom van Herman Jan van Cuijk uit Boxmeer verderop in dit artikel.) Deze Herman Jan van Cuijk was de laatste, van Cuijk, die een klokken en juweliers zaak had in Boxmeer en is nu historicus. Dankzij Herman Jan van Cuijk is bovenstaand koningsschild van Gerardus van Cuijck bewaard gebleven.

De naam van Cuijck komt overigens in vele vormen voor, zoals van Kuijk, Kuick, Kuijck, Cuijk, en cuijck, en afgeleidde daarvan zoals Kuis.

Het is daarom moeilijk zoeken, in archieven. Bijvoorbeeld een uurwerk kan gesigneerd zijn met van Kuijck, maar in de archieven kan dezelfde persoon staan als van Cuijck. Daarbij komt nog dat het gebied ”Gelre” nogal eens van nationaliteit veranderde.

Kuick, Kuyk, Cuyk Cuijck, enz.

Kuick, Kuyk, Cuyk Cuijck, enz.

Hieronder nog een prachtig voorbeeld met de naam Kuijk.

Zoekend op de diverse spellingen van de naam  van “Cuijk” stuitte ik op het volgende artikel:

DE KLOKKENMAKER door G.W.Kuijk uit Diepenveen

Nieuwe afbeelding (2)

DE KLOKKENMAKER  het verhaal staat op :   http://www.gwkuijk.nl/feuilletons/ravenstroater/590-de-klokkenmaker 

 Maar we gaan verder met de klokkenmakers van Sint Antonis, zonder h zoals het op de klok en koningsschild staat, met de stamboom.van CUYCK - Aangepaste versie.

 Een zoon van Jacob van Cuijck, Petrus, is mr. fijnsmid en hij bouwde zonnewijzers, torenuurwerken en staande horloges. ( Geb.  1710-  overl. 1796 in St Antonis.) Er zijn echter geen klokken van hem bekend. Hij werkte van 1740 tot 1796 in Sint Antonis.

Petrus van Cuijck kreeg 7 kinderen, waaronder drie zonen die allen in Sint Antonis als  klokkenmaker hebben gewerkt. Een van die zonen is Gerardus.

Gerardus-van-Cuijck-1731-1809-

Gerardus-van-Cuijck-1731-1809-

Van Gerardus van Cuijck, ( Geb. 1731 en overl. in 1809) die gehuwd was in 1756 met Hermina Croef, is bekend dat hij staande horloges bouwde. Een daarvan uit 1773 is pas kort geleden in Sambeek ontdekt. Gerardus van Cuijck werkte van 1761 tot 1780 in Sint Antonis. Na zijn tweede huwelijk in 1776 met Elis Schmitzler verhuisde hij +/- 1780 naar Boxmeer. In het boek ”Dutch antique domestic clocks”, staat een staartklok van Gerardus afgebeeld. Ook staat er een staande klok van Gerardus van Cuijck in het Kempens Museum, en diverse klokken bij vooral regionale verzamelaars. Op dit moment zijn er 7 klokken bekend, en er zullen ongetwijfeld nog klokken van hem in particuliere handen zijn. Vermoedelijk was Gerardus van Cuijck een aanzienlijk persoon, wat blijkt uit de gouache die portrettist Joannes Laube van hem heeft gemaakt.

Frappant is de signatuur van zijn klokken, hier enkele voorbeelden: G. van Kuick S. Antonis 1762, G van Kuyk A Boxmeer, G Van Cuyk Me Fecit  A Boxmeer, en op het Coningschild staat, Gerardus van Cuijck Coning St.Antonis 1763.

Jacobus van Cuijck, ( 1746- 1820) een broer van Gerardus, werkte van 1785 tot zijn overlijden in 1820 ook in Sint Antonis. Het is bijna vanzelfsprekend dat hij samen met Gerardus en nog een andere broer Godefridus van Cuick ( 1743- 1824) werkte. Deze Godefridus werkte van 1780 tot 1790 in Sint Antonis en vertrok daarna naar Escharen en Cuijk vermoedelijk na zijn tweede huwelijk. Er kunnen dus ook klokken van Godfridus van Cuick zijn. En het kan ook zijn dat de van Cuick’s, het graveren uitbestede en de graveur de naam verkeerd graveerde. Dat er uitbesteed werd geeft, de volgende foto te zien!

Foto: robert@schiltenuurwerkrestauratie.nl

Foto: robert@schiltenuurwerkrestauratie.nl

             Vraagtekens bij deze signatuur !: G van Cuik Me Fecit  s Anthoniüs 

Zonen van Gerardus van Cuijk,  te weten Jacobus van Cuijck (1736-1860) werd klokkenmaker in Vierlingsbeek.  En Michael van Cuijck, 1761- 1835 overleed 74-jarige leeftijd  te Grave als klokkenmaker.

Van Cuick, aangepaste versie.

Van Cuick, aangepaste versie.

De uurwerken van de van Cuijck waren zoals vele in die tijd hangklokken en stonden op een stoeltje. En werden later toen het mode werd in een kast gebouwd. Toren uurwerken van, van Cuijck ken ik wel maar niet uit Sint Antonis. Na 1820 kan ik geen gegevens meer over van Cuijk’s als klokkenmaker in Sint Antonis vinden. De familie gaat wel als klokkenmakers verder in Boxmeer, met achtereenvolgend:  Hermanus (1781-1863), Antoon 1823-1890) , wederom Hermanus (1861-1934), Anthonius ( Tontje) (1900-1971), en de laatste Herman Jan. Tot zover deze klokkenmakers familie, maar er komt wel dit jaar nog een artikel over een andere, van Kuyck, uit Venray die een torenuurwerk bouwde voor Bakel. Hieronder is de stamboom verder te volgen.van CUYCK - 2 - kopie

 G.-van-Kuick-S.-Antonis-1762

G.-van-Kuick-S.-Antonis-1762

Uurwerk van: G. Van Cuyck Me Fecit A Boxmeer

Uurwerk van: G. Van Cuyck Me Fecit A Boxmeer

G-van-Kuyk-A-Boxmeer

G-van-Kuyk-A-Boxmeer

Uurwerk van: G. Van Cuyck Me Fecit A Boxmeer

Uurwerk van: G. Van Cuyck Me Fecit A Boxmeer.

G Van-Cuyk Me Fecit A Boxmeer

G Van-Cuyk Me Fecit A Boxmeer

Foto: robert@schiltenuurwerkrestauratie.nl En of deze klok door een , van Kuik gemaakt is betwijfel ik.

Foto:robert@schiltenuurwerkrestauratie.nl                                                                                                                        En of deze klok door deze, van Cuik, gemaakt is betwijfel ik.

 

Gerardus van Cuijck Coning St.Antonis 1761

Gerardus van Cuijck Coning St.Antonis 1761

(Gerardus) van Cuick St Antoni +- 1800 Kempens museum

(Gerardus) van Cuick St Antoni +- 1800 Kempens museum

Gerardus-van-Cuijck-1731-1809-

Gerardus-van-Cuijck-1731-1809-