Sint Anthonis, en zijn klokkenmakers.

Het huisje aan de Peelkant wat inmiddels is verdwenen.

Deel I

door Toon Michiels, Vierlingsbeek 14-11-2014

Het huisje aan de Peelkant (A171)wat inmiddels is verdwenen.

Het huisje aan de Peelkant (A171)wat inmiddels is verdwenen.

St.Anthonis, daar ben ik geboren in een klein houten huisje aan de Peelkant. Na goed drie jaar verhuisden mijn ouders naar Stevensbeek. Zeven jaar later verhuisden we naar Oploo waar  mijn vader vandaan kwam. Nadat ik getrouwd was woonde ik drie jaar in Ledeacker. Dan krijg je uit ieder dorp wel wat mee. En jarenlang heb ik klokken gerepareerd van mensen uit de omgeving. Het leek mij daarom leuk om eens uit te zoeken welke klokkenmakers er in Sint Anthonis gewoond en gewerkt hebben. Mijn zoektocht hiernaar bracht ook nog enkele bijzondere verrassingen mee, maar daarover meer in de volgende artikelen, want St.Anthonis heeft wat met klokken, dat is mij inmiddels duidelijk geworden.

In het boek ”klokken en klokkenmakers” schrijft dhr. C. Spierdijk staat het volgende;

De uurwerkmakerij in Brabant en Limburg heeft ongetwijfeld verscheidene centra gehad. Omstreeks 1800 zouden in Sambeek, Boxmeer en omgeving veel uurwerken zijn gemaakt. – Zeker is dat verschillende leden van de familie Van Cuyk (of Kuyk) uit St. Anthonis en Boxmeer ( Een van hen was kastenmaker) uurwerken waaronder ook staartklokken hebben gemaakt. Waarschijnlijk hebben enkele, ook uurwerken van elders betrokken en ingebouwd.

De geelgieters werkten wel op tijd, daar op de Brink.

De geelgieters werkten wel op tijd, daar op de Brink.

Hieronder een lijst, van de klokkenmakers uit Sint Anthonis met vet gedrukte jaartallen de tijd waarin werkten en leefden. Verschillende nazaten van, van Cuijk,( Cuyk, Cuyck of Kuijck) zijn ook horlogemaker geworden in Grave, Vierlingsbeek, Cuijk en Venray. En de nazaten van Tausch komt men vooral tegen in Schijndel en Waalwijk, van waaruit ze zich verspreid hebben over o.a. Kampen, Drunen, Elshout en Tilburg om een paar plaatsen te noemen. Vele beoefenen nog steeds het vak.

Wapen van St. Anthonis

Wapen van St. Anthonis

1740 tot 1796  Petrus van Cuijck , was mr. fijnsmid en bouwde zonnewijzers, torenuurwerken en staande horloges. ( Geb.  1710 (Nieukerck  ?)  overl. 1796 in St Anthonis.)

1761 tot 1780 Gerardus van Cuijck ( Geb. 1731 overl. 1809) is de zoon van Petrus van Cuijck en bouwde staande horloges. In het boek ”Dutch antique domestic clocks”, staat een staartklok klok afgebeeld. En er staat een staande klok van Gerardus van Cuijck in het Kempens Museum. Na +/- 1780 verhuisd hij naar Boxmeer.

1785 tot 1820 Jacobus van Cuijck  is ook een zoon van Petrus van Cuijck

1780 tot 1790 Godefridus van Cuijck vanaf 1790 werkende als klokkenmaker in St.Antonis, Escharen en Cuijk. Godefridus Is ook een zoon van Petrus van Cuijck.

      ?        1834 Martinus Remmen, (geboren 12 juli 1780?) was meester ijzersmid en heeft een kasthouder voor een gouden horloge gemaakt voor Hermanus van Cuijk in Boxmeer rond 1834.

Grofsmid Gerardus Remmen, is geboren 23 februari 1817 en gehuwd met Jacoba Heurkens uit Oeffelt heeft ook in Sint Anthonis gewoond. Het is dus wel mogelijk dat deze Remmens ook klokken hebben gebouwd, en familie was van het klokkenmakers geslacht Remmen te Well.

+/- 1831 – 1859  Antoon de Vet,( Geb. 26 febr. 1804 in Bakel en overl. 15-10-1859 te Sint Anthonis) hij was smid en horlogemaker.

+/- 1863 – 1895 Jacobus Tausch ( geb. 5-3-1840 in Kleef en Overl. 28-3-1895 te Sint Anthonis) Jacobus was caféhouder en  horlogemaker.

+/- 1895 – 1938  Jacobus (Koos)Franciscus Tausch (geb. 22-12-1870 en Overl. op 6-10-1938 te Sint Anthonis) caféhouder en  horlogemaker

1895  In dit jaar woonde op Rondveld  Horlogemaker Adrianus Peters geb. 29 jan.1875 in Breda. Adrianus woonde van 17 aug. tot 19 nov. in bij zijn neef Egbertus Peters.

+/-     ?     – 1930 Martinus  van Gemert  Op 2-10-1930 is te St.Anthonis op 47-jarige leeftijd overleden horlogehersteller Martinus Antonius van Gemert, * 10-1-1883 te St. Anthonis. Martinus woonde in bij de famil. Remmen. Verder is er van Martinus van Gemert niets bekend.

+/- 1955 – 1960 Johan Ras, horlogemaker in Oploo  ( Huize Bronlaak) en later aan de Heijenseweg in Gennep.

 1958 ? – 2001 Jo Ansems  horlogemaker en juwelier. Geb. 9-12-1926 te Sambeek en Overl. op 8 – 1- 2006 te Sambeek.

1970        Op een site van Jacob Venker staat:

Astronomische klok van Jacob Venker.

Astronomische klok van Jacob Venker in het gemeentehuis.

In de jaren ‘70 ontwikkelde ontwerper en auteur Jacob (Jaap) Venker uit Sint Anthonis een zakhorloge waarop een complete sterrenhemel is te zien. Dit horloge -de Astrowatch– werd toen o.m via de boekhandel verspreid.  Sinds 1984 is het niet meer verkrijgbaar als zakhorloge. Maar nog wel als plafond-ornament met een doorsnede van maar liefst anderhalve meter. Het hangt prominent bovenin de raadszaal van het gemeentehuis in Sint Anthonis.  zie ook:

http://venkerjw.home.xs4all.nl/astro.html    > De Hemel op Aarde in Sint Anthonis

Hieronder nog enkele foto’s

Van de kerk naar het gemeentehuis.

Van de kerk naar het gemeentehuis.

Alleen jammer dat de kerktoren geen mechanisch uurwerk meer heeft.

Alleen jammer dat de kerktoren geen mechanisch uurwerk meer heeft.

 

 

 

Komm..us ! Bondshotel later hotel Oelbroeck en nu aan de Brink in St. Anthonis, nu Kom us

Komm..us ! Bondshotel later hotel Oelbroeck en nu aan de Brink in St. Anthonis, Kom us!

Gezellig.

Gezellig, op de Brink bij evenementen.