Herinneringen aan andere tijden.

Door Toon Michiels,Vierlingsbeek 29 oktober 2014

Castenray,  (Meer over Castenray via ‘links’  na de laatste foto)

De schaatsenrijder - kopie - kopie

voor mij een dorp met veel herinneringen. Niet dat ik er ooit gewoond, gewerkt of verkering heb gehad, nee het waren herinneringen op sportief gebied. In de jaren negentig van de vorige eeuw, ben ik ontelbare keren door het gebied geskeelerd. Komende vanaf Vierlingsbeek via Oostrum en Oirlo onder de A73 door, dan via de vroegere  rijksweg tot de café van Jack Heze, nu de Köster. Hier gingen we linksaf de Lollebeekweg op, daarna de Vliegert, een mooi en vooral rustig weggetje door het golvend landschap. Soms mooi gelegen tegen de bosranden van de Câselse Berg. Daarna via de Overbroekseweg, Veulenseweg, tot de Middenpeelweg, en weer terug naar Castenray.

Op deze foto heeft de kerk al een uurwerk met wijzerplaat. (Bron: Wikimedia/RCE (1909)

Op deze foto heeft de kerk al een uurwerk met wijzerplaat. (Bron: Wikimedia/RCE (1909)

Ook hebben we daar diverse skeeler toertochten van de SBS, dat voor Skeeler- Bond- Nederland staat of beter gezegd stond, gereden.  Met soms een pauze bij het Café van Jacques Heze, nu Café de Köster. De toenmalige eigenaar en zijn broer Rien, waren zelf fervente schaats liefhebbers. In die tijd heb ik er nooit aan gedacht dat ik er nog eens over zou schrijven. Echter na mijn actieve sport leven, las ik in een krantenartikel over een standbeeld van een schaatser in Castenray. Dat standbeeld moest ik zien, dus op een zondagmiddag er naar toe. En jawel, niet alleen in Friesland zijn er klokkenmakers en staan er standbeelden van schaatsers, maar, nu dus ook in het zuiden van het land. En wel bij de Câselse Vennen, op een plaats waar wij als skeeleraars nooit kwamen. Terug naar de tegenwoordige tijd, die in Castenray af te lezen is op de plaatselijke kerktoren.

1933 Kerk in Castenray toen nog met een wijzerplaat.

1933 Kerk in Castenray toen nog met een wijzerplaat.

Volgens de geschiedenis is in 1434 in Castenray al een kapel gewijd aan St. Matthias. Het hoge priesterkoor werd eind 15e eeuw tegen de kapel gebouwd. En op een foto uit 1909 is al een wijzerplaat op de voormalige kapelgevel te zien. In 1933 werd Castenray verheven tot parochie en werd de kapel verbouwd tot een kerk met vier traveeën en een hoge toren, met drie wijzerplaten.  

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943.

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943.

Het Eisbouts uurwerk met vierde wijzerplaat en elektrische opwinding, is in gebruik genomen op vrijdag 5 maart 1943, en heeft het opblazen van de toren door de Duitsers zo te zien glansrijk overleefd. Een wonder! Nee, op nieuwe dingen is men in het algemeen zuinig. En nadat de Parochianen op 25 oktober 1944 na de H.Mis te horen kregen dat de toren zou worden opgeblazen door de Duitsers, is het uurwerk in allerijl naar de kelder verplaatst. In 1946 is het uurwerk met één wijzerplaat tijdelijk op een noodkerk geplaatst. En nadat in 1949 de nieuwe toren gereed was, werd het uurwerk met vier wijzerplaten daarheen verplaatst. Inmiddels wordt de tijd via een computer gestuurd systeem aangegeven. Zoals het ijsmaken op de kunstijsbanen ook door computers wordt aangestuurd. Het uurwerk en de schaatser zijn toch mooie herinneringen aan andere tijden.

Op onderstaande rekening uit de Parochiekroniek van 1942 staat vermeld: ” en drie koperen cijferringen” een cijferring zat al op de noodkerk is mijn vermoeden. “Anders had er bij gestaan vier voor de prijs van drie ” In ieder geval zaten er op de kerk na 1942 vier wijzerplaten.

Na 1934 heeft de kerk een toren met drie wijzerplaten

Na 1934 heeft de kerk een toren met drie wijzerplaten

1942 Uit de Parochiekroniek

Daar het torenuurwerk totaal versleten is, werd door het kerkbestuur besloten een nieuw torenuurwerk te plaatsen met automatische electrische opwinding en tevens een vierde wijzerplaat te plaatsen. Het werk zal worden uitgevoerd door B. Eysbouts Asten voor de som van f 790,-. Omdat er in de kerk geen krachtleiding ligt en geen materiaal is te krijgen, zal voorlopig een motor voor lichtleiding worden bijgeleverd, welke later kan vervangen worden door een krachtmotor. Voor dit nieuwe torenuurwerk is op heden 23 Oct.1942,  door vrijwillige bijdragen der Parochianen reeds bijeengehaald de buitengewoon grote som van éénduizend acht en veertig gulden en tachtig cent ( f 1048,80 ). Op 1 Nov. f 1087,80. Volgens gevonden rekeningen hebben de klokken gekost met klokkenstoel, complete luidinrichting en drie koperen cijferringen f 1875,- ( Naschrift van H. Rieter: “Dit bedrag is niet de juiste prijs, want er is een oude klok ingeleverd.”).

1942-Kerk-met-Patronaat-duidelijk-is-hier-de-vierde-wijzerplaat-te-zien

1942 De kerk met Patronaat en hogere toren met een  vierde wijzerplaat op de achterzijde.

De Schaatsenrijder, in Castenray.

De Schaatsenrijder, in Castenray.

De schaatsenrijder

De schaatsenrijder

Op deze foto heeft de kerk al een uurwerk met wijzerplaat. (Bron: Wikimedia/RCE (1909)

Op deze foto heeft de kerk al een uurwerk met wijzerplaat. (Bron: Wikimedia/RCE (1909)

1933 Kerk in Castenray toen nog met een wijzerplaat.

1933 Kerk in Castenray toen nog met een wijzerplaat.

1935 Kerk in Castenray

1935 Kerk in Castenray

 

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943 (foto: Jan Strijbos)

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943.

Torenuurwerk van Eisbouts uit 1943. (foto: Jan Strijbos)

Kerk luchtfoto uit 1950, met op de voorgrond rechts(onze stop) nu Café De Köster.

Kerk luchtfoto uit 1950, met op de voorgrond rechts(onze stop) nu Café De Köster.

Voor meer informatie over het dorp Castenray bekijk onderstaande links.

http://www.dorpenvenray.nl/index2.php?pid=427&sub=2&taalkeuze=1

http://www.dorpenvenray.nl/index2.php?pid=175&sub=145&ssub=&taalkeuze=1&archweek=10&nid=4710

Stichting Heemkunde Genootschap Castenray: http://castenray.rooynet.nl/