Jean Wilmar, Termaar- Klimmen

Van Gogh,  een inspiratiebron voor Jean Wilmar!

Door Toon Michiels, Vierlingsbeek zomer 2014

Afgelopen maanden heb ik mij soms suf gepraktiseerd over wat voor manjean wilmar klimmen 28 april 1919-3 mei 1997 001 - kopie (2) - kopie Jean Wilmar,  die zonder opleiding en specifiek gereedschap ingewikkelde klokken bouwde, eigenlijk is. Om meer over Jean Wilmar te weten te komen ben ik diverse keren naar Zuid- Limburg afgereisd om plaatsen en mensen te bezoeken. Verder heb ik diverse attributen, krantenartikelen, foto’s enz. weten te verkrijgen, om ze te kunnen documenteren, te lezen en een plaats te geven zodat ze voor iedereen te bezichtigen zijn. Hier ben ik nog steeds mee bezig en ongetwijfeld kom ik nog meer te weten over Jean Wilmar. Mede omdat er nog diverse gegevens ontbreken, die volgens mij nog boven water of op tafel kunnen komen. In onderstaand artikel  probeer ik een “profiel” te schetsen van de persoon Jean Wilmar, waarover al meerdere gegevens op deze site staan.

Van Gogh,  een inspiratiebron voor klokkenbouwer Jean Wilmar uit Klimmen!     Het zou zomaar kunnen, want Jean Wilmar zijn levensverhaal komt  dicht in de buurt met dat van Vincent van Gogh. Beiden hebben zich heel hun leven bezig gehouden met hun passie en kenden een depressieve periode in hun leven.

Apostelklok

Apostelklok

Maar dat niet alleen, ook hun werken vertonen overeenkomsten. Als je de Apostelklok ziet, die kun je vergelijken met de ”Aardappeleters” en de carillonklok, met het kapelletje van Nuenen, althans dat doet mij hieraan herinneren. Toch zijn het  vooral de uurwerken die kenmerkend zijn voor Jean Wilmar. Zijn eigen stijl van de constructies en de grote verscheidenheid van nieuwe technieken heeft veel weg van ”Horimpressionisme”*,om een nieuw woord te gebruiken. Steeds bouwde hij een andere klok met  andere of meerdere functies.

Meccano klok

Meccanoklok

Meccanoklok

Zijn allereerste klok bouwde hij al op veertien jarige leeftijd van Meccano onderdelen. Dit is de enige klok die niet bewaard is gebleven. Dit is niet verwonderlijk omdat deze klok uit onderdelen was samengesteld, die niet door hem zelf waren gemaakt. Later vond hij het toch jammer dat hij deze klok niet meer bewaard had. Maar in zijn fotoalbum vond ik toch een kleine foto met een uit meccano onderdelen samengestelde klok! Wilmar heeft geen enkele klok  nagebouwd, want een klok  nabouwen dat doet een echte klokkenbouwer niet, dat was hem de eer te na, vertelde hij eens aan een journalist. Jean Wilmar was bij iedere klokkenliefhebber bekend, mede doordat hij in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw alle gerenommeerde kranten en tijdschriften haalde, wat zich uitte in de vele mensen, zelf uit het buitenland, die in huize Wilmar op Termaar een kijkje kwamen nemen waarbij zijn moeder hen meestal ontving en rondleidde.

Foto, Jean Wilmar Jean Wilmar zelf was een verlegen, weinig spraakzame doch vriendelijke man. Eens trof een buurman hem zittend op een heuvel aan,  zijn hoofd ondersteunend met zijn beide handen. Op de vraag: is er iets Jean, ben je niet goed!,  antwoordde Wilmar: nee, er is niets met mij, laat me maar met rust want ik ben een nieuwe klok aan het bedenken. Dat bedenken van een nieuwe klok kon wel maanden en soms enkele jaren duren. Zijn kennis verkreeg hij door zelfstudie, ervaring, en vooral door steeds iets nieuws te bouwen, zoals ook van Gogh steeds met zijn kleuren experimenteerde. Zie  ook het schilderij van van Gogh: Oude man met zorgen.

 

a Foto, Jean Wilmar (19) - kopie

Als natuurmens trok hij er dikwijls op uit met zijn verrekijker, en zijn andere ”tijdmachine” **  waarmee hij prachtige plaatjes maakte. En als je zijn zwart wit foto’s door het brein van van Gogh zou halen zodat ze van kleur zijn voorzien, is de gelijkenis met van Gogh compleet. Vele hiervan zijn net zo bijzonder als zijn klokken. Mogelijk kunnen we die foto’s ook een keer tentoonstellen.

Ook de ligging van zijn woning, werkplek en tuin deed mij aan van Gogh denken. Vooral zijn werkplaats onder de veranda met de slingerende druivenranken, omgeven door zijn vogels en het glooiende uitzicht tot Vaals toe, was gewoon een van Gogh decor. Vogels die hij soms met een pincet groot bracht in zijn volière, waar hij dan ook verschillende vogels hield waarvoor de plaatselijk veldwachter een oogje dicht kneep.  In deze entourage kreeg hij  natuurlijk ook de nodige inspiratie  om steeds weer iets nieuws te bedenken. Dit in tegenstelling met  van Gogh die steeds een nieuwe omgeving nodig had, wat logisch is voor deze schilder om niet steeds dezelfde kleuren te zien om te schilderen. Beiden hebben met weinig middelen toch vele van hun dromen fysiek nagelaten.

Perpetuum

Toch vraag ik mij af welke kranten, en tijdschriften Wilmar las, om aan bepaalde kennis te komen. Misschien was hij geabonneerd op een vakblad of leende hij boeken en tijdschriften in een bibliotheek. Het kan bijna niet anders, vooral als ik de volgorde van de bouw van Jean Wilmar zijn klokken op leeftijd en jaar en type bekijk. Volgens een artikel in een krant, was hij depressief geworden nadat hij ontdekte dat hij geen eeuwigdurende klok kon bouwen. De laatste klok die Jean Wilmar bouwde voor zijn depressieve periode was de klok met de jacobs ladder. Het zou dus kunnen dat hij van de klok met de jacobs ladder een perpetuum wilde bouwen. In het maandblad van oktober 1920 van Popular Science staat hierover een artikel, wat Wilmar best wel eens ingezien kon hebben. Ook zal hij wel eens wat over Leonardo da Vinci zijn perpetuum gelezen of gezien kunnen hebben.  Ik vraag mij nu af wat bouwde Wilmar het eerst: het wiel met de kogels en daarna de jacobs ladder en daarna de elektromotor. Het zou kunnen zijn dat hij zich hierbij suf heeft gepiekerd hoe hij deze klok eeuwig kon blijven laten lopen.

Een groot verschil tussen beide was dat Wilmar zijn klokken niet wilde verkopen , en van Gogh zijn schilderijen niet kon verkopen.

*Horimpressionisme: bewegende vernieuwing !!!

**  Camera :  De andere  ”tijdmachine”  van Jean Wilmar was van het merk Coronet type D-20 . Geïntroduceerd in 1937  D20 is gelijk aan het model B20 met uitzondering van het volgende: Big, flip-up zoekers; Vierkant formaat (12 beelden formaat 6 “x 6”); Gestempeld geometrische decoraties; riem nokken op de bovenzijde van de camera. Twee diafragma keuzes (F16 en F22) met een vaste sluitertijd, plus bulb-modus. Zowel diafragma en de sluitertijd worden gecontroleerd door uitschuifbare schakelaars boven de ontspanknop hendel. DOF op f16 is 8 ‘6 “tot in het oneindige; op f22 7’. Tot oneindig een aanvullende ‘close up’ lens was beschikbaar voor proefpersonen tussen de 5 ‘en 7’. Accepteert zowel 120 en 620 rolfilm. Made in Engeland, maar sommige varianten hebben inscripties op gelakte achtergrond op de vernikkeld plaat zijn in het Frans

Attributen van Jean Wilmar.

Attributen van Jean Wilmar, met rechts zijn  Coronet.

                                              Ga eens naar de expositie :

Klokken van de geniale Limburgse klokkenmaker Jean Wilmar

in de Locht te Melderslo

www.delocht.nl

Popular Science magazine, Vol.97, No.4 (October 1920), Bonnier Corp. New York, ISSN 0161-7370, front cover

Veel foto’s, attributen en andere gegevens  zijn afkomstig van van Jo Römling uit Valkenburg.  Zonder dhr. Jo Römling was het onmogelijk geweest dit artikel te maken.

Verder ook veel hulp en foto’s van  Hub Lipsch uit Klimmen.

Hieronder nog enkele foto’s van Jean Wilmar, waarvan ik sommige heb voorzien zijn van een titel.

"transformatie"

“transformatie”

 

" Black and White"

” Black and White”

 

Foto uit Jean Wilmar zijn privé album.

Foto uit Jean Wilmar zijn privé album.

 

Wilmar-Jean-advertentie-in-feestgids-80j-Kon.-Harmonie-De-Berggalm-1960-

Wilmar-Jean-advertentie-in-feestgids-80j-Kon.-Harmonie-De-Berggalm-1960-                      Wilmar verdiende de kost door klokken te repareren.

 

 

Klassefoto

Klassenfoto

 

Zw.Wit. fotos van Jean Wilmar (39) - kopie

 

Vader en moeder Wilmar poserend voor Jean zijn tijdmachine.

Vader en moeder Wilmar poserend achter het huis voor Jean zijn tijdmachine.