Sterrentijd!

Door Toon Michiels 22-december 2013 Als ik in de jaren vijftig van de vorige eeuw bij mijn grootouders van mijn moeders zijde kwam, viel mij altijd het klokje op. Het hing in de kamer en het tikte of zijn leven ervan afhing.  Soms droom ik terug naar de ”tijd” dat het interieur  nog simpel was, een radio kan ik mij zelfs niet herinneren.  Wel wat figuur zaagwerk aan de muur waar lepeltjes en  borden in hingen, natuurlijk ook een pijpenrekje, figuurzagen was in die jaren een geliefde bezigheid. Een kruisbeeld ontbrak ook niet, evenals een rokersstoel, kachel, kast en olielamp met een peer er langs. Als de stroom uitviel konden ze de olielamp toch aansteken. De  geur van pijptabak en sigaretten hing overal  en er lag altijd wel ergens een pakje sigaretten van Full Speed, Bondstreet of  ”Chief Whip op iedere lip”.

In de sigaretten pakjes van Full Speed zaten mooie auto plaatjes, en die lege pakjes daar ging het mij om. Lucifers stonden half open op een kleine console van een Grebbenberg souvenir,  dat aan de muur hing. In de gang een uit hout uitgezaagde molen met een kammen-bakje eronder. Ook stond er altijd een grote vaas met schitterende pauwveren! Later begreep ik pas dat bloemen niet het hele jaar in de tuin geplukt konden worden, en mijn grootmoeder hield toch van wat fleurigs in de vaas. De pauwveren lagen rond de modelboerderij *”de Dompt” waar ook ooit de bekende springruiter **Harry Wouters van den Oudenweijer zijn eerste sprongetjes maakte. En mijn grootouders woonden in een van de arbeiders woningen bij “de Dompt”. Een oom had eens zware brandwonden opgelopen en heeft maanden  met  pauwveren de vliegen van zijn wonden afgehouden omdat hij alleen zijn vingers nog goed kon bewegen. Bezoek was er ook altijd, ze kwamen uit Groesbeek of Duitsland waar respectievelijk mijn grootvader en grootmoeder vandaan kwamen. De gezellige mengeling van Meierij’s, Groesbéék’s en plat Duits blijft nog altijd hangen. Ook de benzine aanstekers en zakmessen waren voor mij mooie dingen. Een toekomstige oom kwam eens met een motor,  en ik mocht er zittend tussen hem en mijn tante een ritje op meemaken. Het ging in mijn beleving hard, zo hard zelfs dat ik dacht dat de bomen langs de weg konden praten.

Mijn oom en grootvader, met de vrachtwagen.

Een belevenis was ook toen een oom met zijn eerste vracht-auto langskwam. Voor het eerst in een auto achter het stuur, waauuuw!!! Zoveel technische instrumenten zag je toentertijd als kleine jongen nog niet zo vaak.  En de plaatjes van de mooiste Buicks, Plymouth, Packard, Dodge enz. in de Full Speed sigarettendoosjes. Dat was wel wat mooier dan de tekeningen van dood en verderf in mijn kerkboek, het is nu het tegenovergestelde!  Het was of de mensen overal de ”tijd” voor namen. Ze lagen rustig in het gras onder een boom met het zakmes in een stok te kerven, of met een poetslap de fiets of motor te poetsen. Waarbij mijn opa vanaf de bank voor het huis toekeek. Koffie of thee drinkend van water uit de pomp met een ijzersmaak,  waar zelf een filmlaagje van olie opdreef, dat alle kleuren van de regenboog had.  En altijd werd die door een zeef ingeschonken. Maar nu terug naar het klokje. Met een zacht zingende kluitketel op de achtergrond vind ik het zaligmakend  als ik alleen met het geluid van mijn klokje ben, af en toe bij de tijd gebracht door een knapperende sterrenregen in de kachel. Het is het moment dat ik echt ”de tijd ” kan voelen. Of zou het zo zijn dat ik gehypnotiseerd word door het monotone getik! Het zou kunnen, zonder dat ik er weet van heb. Ja, dat klokje heb ik natuurlijk niet, maar wel eenzelfde exemplaar voor vijfendertig gulden in 1976 op de kop ‘getikt’ op de Boxmeerse braderie. Nu zevenendertig jaar later kocht ik op marktplaat een blikken doosje van ***Roode Ster, en kreeg dit zes december thuisgestuurd. Of het klokje en doosje vroeger bij zoveel punten van de pijptabak verkregen kon worden  weet ik niet. Het is niet onwaarschijnlijk, aangezien mijn geliefde klokje er juist in past. Het was met Sinterklaas dit jaar weer net als vroeger. Mijn klokje gaat nu met deeltijd- pensioen nadat het altijd heeft gehangen en ik, ik tik rustig door terwijl ik een sterappel eet. En weet je ! Een juiste tik is, als deze valt in de echo van de tik! Toon Michiels, Vierlingsbeek *Modelboerderij “de Domp” in Elsendorp ** Harry Wouters van den Oudenweijer bekend springruiter is de vader van Patrick Wouters    van den Oudenweijer, directeur van TVM schaatsploeg en oprichter –samen met Rintje Ritsma– van de allereerste commerciële schaatsploeg in Nederland (1995).                                                                                                                                                     *** Roode Ster, de bekende pijptabak van Theodorus Niemeyer in Groningen.  Foto’s / tekst                            De “sterrentijd” wordt uitgedrukt in uren, minuten en seconden.