Piet Jansen uit Boxmeer en zijn draaibank.

Links of rechtshandige draaibank !

Deel II

Martien Jansen poseert bij de draaibank van zijn vader Piet Jansen omstreeks 1931.

De eerst draaibank van Piet Jansen was gemonteerd op een trap- naaimachine. Dit was vroeger normaal voordat er elektriciteit was. En als dat er was, waren de kosten voor een motor hoog. Zoals op de foto onder te zien is, is het bed van hout, en daarop een vaste en losse kop gemonteerd. De vaste kop is ook van hout waarin de hoofdas is gelagerd.

De eerste draaibank van Piet Jansen, met houten bed.

De vaste kop in hout gelagerd.

Het kruissupport is voor het L vormige houten bed gemonteerd, en de drieklauw is onafhankelijk in te stellen. Wat opvalt is dat het vermoedelijk een draaibank voor linkshandige is !

Op een volgende foto uit 1932 is te zien dat het support van voren is vastgezet en het handwiel van de draadspindel voor de langs voeding van rechts naar links is verplaatst. Doch de meest opvallende verandering is dat de vaste kop vernieuwd is, en voorzien van tandwielen, om verschillende snelheden en voeding te verkrijgen. De automatische langs voeding kan in- en uitgeschakeld worden. Hiermee kon Piet Jansen dus ook draadsnijden. Op de foto is te zien dat er een draadspindel is ingespannen.

De draaibank met draadsij- inrichting omstreeks 1932.

Op de foto hieronder is weer een gehele vernieuwde draaibank te zien, welke nu bij de kleinzoon staat opgesteld. Nu echter met een stalen bed, en een andere klauwplaat. De bank heeft ook weer een automatische langs voeding, en heeft wisselwielen om draad te snijden. De losse kop is gemaakt van een stuk spoorrails, en de bank heeft een centrale aandrijving met platte riem. De draaibank heeft dus een centrale aandrijving, waarmee Piet Jansen ook zijn freesbank aandreef. Deze freesbank is ook weer een vernuftig in elkaar gezette bank. Want vergeet niet dat Piet Jansen werkte met onderdelen en materiaal wat voorhanden was. Het was toen maken met wat je had of vond bij de plaatselijke oud ijzer handelaar of smid.

En hiermee maakte Piet Jansen zijn uurwerken, nu met de klauwplaat links.

Over een linkse- of rechtse draaibank valt wel wat te zeggen. Namelijk als je een gedraaid onderdeel gaat polijsten of met een vijl bewerken, zal een rechtshandige geneigd zijn om met zijn linkerarm over de klauwplaat heen te hangen. Mijn vader bijvoorbeeld,  kende dat probleem niet, hij was zowel links- als rechtshandig en kon zelfs tegelijkertijd met allebei zijn handen in spiegelschrift dezelfde woorden schrijven. Maar hij waarschuwde mij wel altijd, als ik weer eens over de klauwplaat heen aan het werken was. Dit gebeurde alleen maar bij kleine draaibanken, bij grootte banken  was dit natuurlijk niet mogelijk. Dus dat Piet Jansen zijn eerste draaibank met de klauwplaat recht bouwde is niet zo verwonderlijk, maar eerder veilig voor rechtshandige.

Piet Jansen links of rechtshandig, bezig met een krukas.

De tandwielkast met rechts de koppeling.

De losse kop gemaakt van een stuk spoorrail.

De schaar voor de wisselwielen.

De wisselwielen.

Foto: Wim, de broer van Piet Jansen achter de draaibank.

Voor de foto toch maar even het goede pak aan gedaan!