De Tinnegieter met de ” Singvögel ” op de achtergrond.

(In bewerking) Verslag bijeenkomst 1 juni 2017.

De reizende tinnegieter

Omdat op vele antieke klokken loden of tinnen versieringen en wijzerplaten zitten, werd de reizende tinnegieter Rob van Veen uit Grave voor deze avond uitgenodigd.

Voordat Rob van Veen zijn kunsten kon laten zien, werd de bijeenkomst geopend met een kleine diapresentatie over tin gieten in het algemeen. Daarna bespraken we de door de leden meegebrachte attributen, en deze waren zeer uiteenlopend.

Hoekversiering en mal van klok Piet Jansen uit 1945

Een toeval was, dat ik de dag voor de bijeenkomst enkele gietmallen onder ogen kreeg van de Boxmeerse klokkenbouwer Piet Jansen (1886-1982) uit Boxmeer. En enkele van deze gietmallen, die al decennia oud zijn en op zijn klokken zijn verwerkt, kon ik deze avond al tonen dankzij een kleinzoon.

Zangvogels in kooi

Daarna kreeg de ”Singvögel ” van Tom Receveur de volle aandacht, vooral nadat Tom het mechanisme demonteerde, en men de werking kon bestuderen.

Het neusje van de zalm kwam deze avond van Jan Fimerius met een heuse Hansbeekse klok. Deze klokken, waarvan de meeste gemaakt zijn door de familie Lievens uit Hansbeke (B), kun je zelden  bewonderen.

Een niet compleet uurwerk, gesigneerd met Willen Coster Amsterdam, was ook goed voor gesprekstof.

Hierna vulde Rob van Veen de rest van de avond om diverse tinnen voorwerpen te gieten. Het bleek moeilijker dan gedacht! Tin zie je dan ook zelden als versiering van klokken. Ze zijn meestal gemaakt van lood of een legering van lood en tin. Door de uitleg en de experimenten van Rob kregen allen een beter inzicht in wat men kan gieten in ” zand “, en wat niet. Overigens is met lood gieten eenvoudiger, maar mag dit niet in het openbaar. (Looddampen zijn gevaarlijk dus altijd in de buitenlucht of met een afzuiging)

Wat opviel deze avond was niet alleen het geluid van de zangvogels, maar ook andere achtergrond geluiden. Om het gezellige verschijnsel in het vervolg te voorkomen, kunnen we de attributen beter niet meer laten circuleren zodat sprekers de volle aandacht krijgen.

Boek:  Peter G. Schuhknecht Mechanische-Singvogel

Meer over mechanische zangvogels in het boek: Mechanisch Singvögel von Peter G. Schuhkecht, Hannover

En om de werking te bekijken zie onderstaand film op YouTube :

French Bontems Singing Bird Cage Inner Movement : https://www.youtube.com/watch?v=Uq3pTjC6wrQ

Een tip voor de zelfgieters: tin is vrij prijzig, maar op markplaats en kofferbak verkopen staan dikwijls tinnen voorwerpen voor een habbekrats. De tin- lood verhouding is meestal goed om versieringen van te maken.

Gieten van een rozet

De mal is gereed

Het gieten van de tin in de mal

resultaat bekijken

Hoekversiering gieten

Kookplaat met potje tin

Werkplek

Mal van hittebestendige autoplamuur en gietstuk gemaakt door Cor van de Mond.

De mal voor de hoekversiering van de klok van Piet Jansen uit 1945

De Reizende
Tinnegieter Rob van Veen.