Vierlingsbeek, heeft wat met tijd.

Verslag van bijeenkomst van 23 maart 2017

Tijd is een relatief begrip.

Het is me ook wat, komen we als klokkenmakers bijeen in Vierlingsbeek, en dan zie je niet de juiste tijd op de kerktoren. Dat was het eerste wat ik te horen kreeg op de eerste bijeenkomst van 2017. Toch kwam iedereen op tijd, ook Jan Donkers uit Wanroij. Jan, inmiddels al 87 jaar,  is altijd aanwezig “behalve” als Jan geen vervoer heeft, en dat op die leeftijd! Even na half acht konden we dan ook beginnen aan de drukke agenda van deze avond. Na enkele mededelingen kwam het eerste agenda punt ter sprake : De conclusies van de enquête  die we hadden gehouden onder de leden.

Kuhschwanzpendel met glazen bel.

En die luidt: Comtoise en Schwarzwälder klokken komen als verzamel object het meeste voor. Ook logisch, want het zijn op dit moment de goedkoopste antieke klokken en mooie restauratie objecten. Meer kennis verkrijgen over de technieken als emailleren, frezen, as tappen bewerken werd ook door diverse leden geopperd. Het organiseren van een avond, was een overbodige vraag! Daar en tegen vielen de lezingen en de meegebrachte voorwerpen wel in de smaak van de leden. Er werd ook nog geopperd om met meerdere een uurwerk te bouwen, maar dat is niet het doel van onze bijeenkomsten.

Lunarium van Frans en Toine.

Deze bijeenkomsten zijn gezien de opkomsten alles behalve saai. En iedere keer weer kunnen we  genieten van de meegebrachte antieke klokken, uurwerken en door leden zelf gebouwde gecompliceerde tijdinstrumenten en gereedschappen. Zo trok dit keer de inbreng van Frans Arts en Toine Daelmans met het lunarium meer dan de volle aandacht. Alleen al de aandrijving van het lunarium is een creatief kunstukje op zich!

Het aandrijfmechanisme met onderdelen van een comtoise grondrad.

De Goselink Reumpol stoelklok.

Die aandacht kregen ook de niet alledaagse antieke uurwerken van Jan Fimerius. Zijn Goslink Reumpol stoelklok en de houten Kuhschwanzpendel van Tiny van Haandel . Jos de Wijs had ook weer een bijzonder uurwerk bij zich. En de lezing van Hans van der Horst over het bouwen van een computer gestuurde verdeelkop, was voor de computer techneuten onder ons bijzonder interessant. Hans kon het zeer goed verwoorden, alleen jammer dat hij geen microfoon ter beschikking had. Na Hans gaf Mathieu Gerrese nog een uiteenzetting over het gebruik van een conventionele verdeelkop, en dat kun je wel aan Mathieu overlaten. En dan de loterij, die gaan we anders doen: namelijk loten genummerd met het nummer van de ledenlijst trekken, zodat we geen briefjes meer hoeven uit te delen.

Ambachtelijk of computer gestuurd.

Wat ik persoonlijk constateer is, dat er meer moderne technische apparatuur ter sprake komt. Elektronische besturingen, en andere elektronische toepassingen staan toch verder af van het oorspronkelijke vakmanschap. De vroegere vaklui hadden bijvoorbeeld enkel hun zelfgemaakte voet- of hand bediende draaibankjes, boormachines, hun eigen verdeelschijven en moduul frezen.

—Handgemaakte verdeelschijven werken ook prima.

Om deze hobby te beoefenen hoef je echt geen dure apparatuur in huis te hebben. Je kunt ook alles maken met simpele gereedschappen. Er zitten namelijk ook hobbyisten en verzamelaars onder de leden, die zoveel mogelijk het oude beroep, zonder gecompliceerde computer gestuurde draai- en freesbanken willen beoefenen en uitdragen.

Zelf geef ik hier ook de voorkeur aan.  Klokken en onderdelen zelf uitgedacht en met de hand gemaakt, zoals Frans Arts, Jean Wilmar en Gerard van Lankveld hun klokken hebben gebouwd, geven een heel bijzondere uitstraling.

Alhoewel het lunarium van Toine en Frans gemaakt is met, een combinatie van beide technieken.

Het is alsof tegenwoordig de fysieke arbeid vermeden wordt, en ook de productietijd  belangrijker aan het worden is. Maar dan gaat het oude ambacht wel verloren.

Dat wil niet zeggen dat ik die technische kunststukjes niet bewonder, integendeel! Er komt ook veel tijd bij kijken om het te bedenken en onder de knie te krijgen. En in deze tijd is het misschien wel zo, dat als je het oude vakmanschap niet beheerst, je het door een computer gestuurde machine kunt laten doen.

En als ik onze doelstelling van zeven jaar terug nog eens bekijk op de site: Doel is om over de gezamenlijke klokkenactiviteiten te praten en kennis uit te wisselen om ook anderen enthousiast te maken voor het vak van klokkenmaker, zodat dit niet verloren gaat. Dan mag dit wat mij betreft aangevuld worden met: En de kennis van het oude handwerk te handhaven en te vergroten!

(Doelstelling: zie menubalk onder Informatie.)

Terwijl ik dit verslag op mijn computer tik, besef ik dat mijn handschrift er ook niet mooier op gaat worden.

Het lunarium van Toine en Frans, is handwerk gecombineerd met computertechniek.

Eenvoudig lunarium gemaakt van voor de hand liggende onderdelen.

Het regulateur uurwerk met pennengang van Jos Wijs.

— De pennengang van het uurwerk van Jos Wijs.

Een Lunarium bouwpakket gemaakt van een telraam en de globe van een Zaanse klok!

Kuschanzpendel Uhr met houten tandwielen en glazen bel van Tiny van Haandel.

Voorplaat met houten wijzer van de Kuschwanzpendel van Tiny van Haandel.